جستجوي پيشرفتهجستجو    نسخه شماره 102 - 1385/10/01 - شماره يكصد و دو

 دومين كنفرانس ملي لجستيك و زنجيره تامين  
نويسنده : محبوبه ميرطاهري

با توجه به‌اينكه علت عمده بالا بودن قيمت و پايين بودن كيفيت كالاها و خدمات در كشور، نبود استراتژي مناسب در بخش‌هاي پشتيباني توليد، از جمله فقدان برآورد اوليه، شيوه‌هاي سنتي در پشتيباني از توليد و خدمات پس از فروش است، تشكيل انجمن لجستيك با هدف ساماندهي زنجيره يادشده، بيش از پيش ضروري به نظر مي‌رسيد. ذخيره‌سازي(انبارداري)، نگهداري و تعميرات، حمل و نقل، توزيع و درنهايت،خدمات پس از فروش از جمله مباحث محور علم لجستيك است. در گذشته، واژه لجستيك تنها به مفهوم مباحث نظامي به كار مي‌رفت، اين در حالي است كه امروزه در جهان لجستيك، از مقوله نظامي به مباحث تجاري سوق يافته و تا جايي پيش رفته‌است كه از الگو ها و روش‌هاي لجستيك تجاري، براي اهداف غيرتجاري نيز بهره برداري مي‌شود. گرچه لجستيك در كشورهاي پيشرفته به صورت علم مطرح و مورد استفاده كاربردي قرارگرفته است، اما اين رشته هنوز در ايران شناخته شده نبوده و انجمن لجستيك با هدف گسترش، پيشبرد ارتقاي علمي و توسعه كمي و كيفي نيروهاي متخصص و نيز بهبود بخشيدن به امور آموزشي و پژوهشي در زمينه‌هاي مربوط تشكيل شده است.
ايجاد روابط علمي و فرهنگي در سطح ملي و بين‌المللي ميان محققان و متخصصان كه به گونه‌اي با علم لجستيك سروكار دارند و همكاري با نهادهاي اجرايي، علمي و پژوهشي در زمينه ارزيابي و بازنگري طرح‌ها و برنامه‌هاي مربوط به امور آموزش و پژوهش در خصوص موضوع فعاليت پژوهشگران و استادان ممتاز از ديگر وظايف انجمن لجستيك است. ارائه خدمات آموزشي و پژوهي، تشكيل گردهمايي علمي درسطح ملي، منطقه‌اي و بين‌المللي و نيز انتشار كتب و نشريات علمي را مي‌توان از ديگر برنامه‌هاي اين انجمن برشمرد.
به همين منظور «دومين كنفرانس ملي لجستيك و زنجيره تامين» با هدف ايجاد بستر مناسب به منظور تبادل اطلاعات و تجربيات و نيز ارائه يافته‌هاي علمي دست‌اندركاران امر لجستيك و زنجيره تامين در دانشگاه‌ها و صنايع كشور 28 و 29 آبان ماه در مركز همايش‌هاي رازي تهران برپا شد.
با توجه به شرايط جديد كسب و كار در جهان و اينكه فرايندهاي لجستيكي، نقش بسيار مهمي در افزايش رقابت‌پذيري سازمان‌هاي صنعتي و خدماتي دارند، برگزاري اين كنفرانس، مي‌تواند در اين راستا براي صنايع كشور بسيار مفيد باشد.
ارتقاي سطح علمي دست اندركاران لجستيك و زنجيره تامين در سازمان‌ها و همچنين معرفي مباحث نوين و نگرش‌هاي جديد در زمينه مديريت لجستيك و زنجيره تامين از ديگر اهداف برپايي اين كنفرانس به شمار مي‌رود. همچنين پيش‌بيني مي‌شود، موضوع نقش لجستيك در سياست‌هاي كلان بازرگاني كشور، با توجه به جهت‌گيري وزارت بازرگاني در زمينه استفاده از دستاوردهاي مرتبط با مديريت زنجيره تامين، در جهت افزايش كارايي بخش بازرگاني كشور بيشتر مورد توجه قرارگيرد.
در اين كنفرانس محورهاي متفاوتي پيش‌بيني شده است كه مهم‌ترين آنها موضوع يكپارچگي در لجستيك و زنجيره تامين و چگونگي ايجاد سيستم‌هاي لجستيك جامع است. پانل‌هاي شركت‌كننده در اين كنفرانس عبارتند از:
بازرگاني، حمل و نقل، خودرو، نفت و پتروشيمي، شير و صنايع لبني، آموزش و فولاد.
همزمان با برپايي «دومين كنفرانس ملي لجستيك و زنجيره تامين»، نمايشگاه مخصوص در زمينه لجستيك و زنجيره تامين، تشكيل ‌شد كه اولين نمايشگاه تخصصي در زمينه لجستيك و زنجيره تامين بود.
در اين كنفرانس ، كليه سازمان‌ها و وزارتخانه‌هاي درگير با مسئله لجستيك به همراه استادان دانشگاهي و خبرگان صنعتي در موضوع لجستيك و نيز دانشجويان رشته هاي مهندسي صنايع، مديريت صنعتي، مديريت و ساير رشته هاي مرتبط با مديريت لجستيك و زنجيره تامين حضور داشتند.
كنفرانس مذكور توسط انجمن لجستيك با برخي از وزارتخانه‌ها نظير راه و ترابري، بازرگاني و صنايع ، وزارتخانه‌هاي نامبرده در اين كنفرانس حضور به هم رساندند.

زنجيره تامين، اثربخشي پول و صرفه‌جويي در هزينه‌ها
آقاي دكتر ميركاظمي وزيربازرگاني با بيان اينكه برگزاري اين نوع جلسات مي‌تواند در توسعه دانش لجستيك بخصوص زنجيره‌هاي تامين در كشور بسيار موثر باشد اظهار داشت: «در كشور ما بيش از هر چيزي ترويج اين دانش در مرحله بسيار مهمي است، فقدان اين دانش در كشور امروز كشور را آزار مي‌دهد. موضوع لجستيك و زنجيره‌هاي تامين امروز در اكثر كشورهاي دنيا تا مقطع دكترا آموزش داده مي‌شود و تحولاتي كه در رقابت‌پذيري بين‌المللي به وجود آمده مرهون اين دانش است.» وي درخصوص كاركرد سنتي سازمان‌ها در ايران و اينكه بايد اين روند هر چه سريع‌تر تغيير كند اظهار داشت: «در سطح بين المللي در زيرسيستم‌هايي كه در زنجيره تامين مطرح مي‌َشوند مثل نگهداري، تعميرات ، حمل و نقل، ذخيره‌سازي به كلي متحول شده‌اند، با بزرگ شدن سازمان‌ها روش‌هاي سنتي ديگر كارساز نيست. در حال حاضر تجهيزات خيلي گسترده‌تر از گذشته است چرخه عمر محصولات بسيار كوتاه شده، تقاضاهاي مشتري بيش از گذشته سرعت پيدا كرده، بخصوص در صنعت الكترونيك سرعت تغييرات بسيار بالاست. سازمان‌هاي سنتي نمي‌توانند پشتيباني اين نوع تغييرات را داشته باشند. سبك پيش‌بيني در برنامه‌ريزي توليد، يعني در گذشته با يك پيش‌بيني بازار مي‌توانستند سال‌هاي سال در آن بازار حضور پيدا كنند اما امروز پيش‌بيني بسيار پيچيده شده است و سازمان‌ها چون اين مدل را نمي‌توانند حل كنند رفتند به آن سمتي كه آنقدر انعطاف به وجود بياورند كه در مقابل هر تغييري كه در آينده در مقابلشان قرار بگيرد، بتوانند با انعطاف لازم برخورد كنند و بازارهايشان را حفظ بكنند. آيا اين انعطاف در سازمان‌هاي سنتي وجود دارد؟ با توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات تحولات چشمگيري در پاسخگويي به مشتريان ايجاد شده است. در زنجيره‌هاي تامين از اين فناوري به عنوان يك محور نام برده مي‌شود، يعني نمي‌توان زنجيره تاميني را پيدا كرد كه محوريت برنامه‌ريزي و يكپارچگي آن توسعه شبكه‌ها نباشد.» آقاي دكترميركاظمي در خصوص توسعه زنجيره‌هاي تامين و تاثير آن در افزايش اثربخشي بودجه و پول گفت: «چرا ما با توجه به رشد نقدينگي كه هر ساله در كشور داريم هر جا مراجعه مي‌كنيم مي‌گويند پول نداريم؟ در پايان سال83، 30 درصد رشد نقدينگي بود سال 84 ، 6/34 درصد رشد نقدينگي بود امسال هم رشد وجود دارد. سوال اين است كه چرا هر جايي كه شما مراجعه مي‌كنيد شركت‌هاي خصوصي، دولتي، بخش‌هاي خدماتي و بازرگاني مي‌گويند اگر ما پول داشتيم بهتر كار مي‌كرديم به نظر ما پول وجود دارد تبديل شده به دارايي‌ها، مواد اوليه و كار در جريان و محصولاتي كه هيچ ارزش افزوده‌اي براي مشتري ايجاد نمي‌كند و توسعه‌ اين زنجيره‌هاي تامين مي‌تواند در اثربخشي پول موثر باشد توليد به موقع بدون توسعه زنجيره‌هاي تامين مناسب امكان‌پذير نيست. ما زنجيره‌هاي تامين را در كشور توسعه داديم ولي روابط منطقي را بر آن حاكم نكرديم. خيلي از شركت‌هاي توليدي ما امروز با تامين‌كنندگانشان كار مي‌كنند. اما اگر زنجيره تامين خودمان را با يك زنجيره تامين چابك مقايسه كنيم، اختلاف خيلي زيادي بين آنها وجود دارد. شكل ظاهري هر دو زنجيره هستند اما در ماهيت بسيار متفاوتند. بخشي از قيمت تمام شده كه به مشتريان تحميل مي‌شود بابت هزينه خام سرمايه ‌است، به دليل اينكه زنجيره را خوب تعريف نكرديم، به دليل اينكه تامين‌كننده را متناسب با نيازمان تربيت نكرديم. فكر مي‌كنيم تامين‌كننده ‌شركتي است كه با آن قرارداد ببنديم و يك ارتباط پيروز بازنده برقرار بكنيم. در حالي كه تامين‌كننده را بايد ايجاد كرد، بايد كمك كرد و بعد از آن بهره‌برداري كرد بايد آن را شركاي زنجيره كرد.»
وي درخصوص اينكه افزايش رقابت در صحنه‌هاي بين‌المللي بدون توسعه زنجيره تامين چابك امكان پذير نيست گفت:«من علاقه‌مندم شاخص‌هايي را كه در رقابت‌هاي تنگاتنگ امروز مطرح است اشاره بكنم. بحث افزايش دقت، همه بنگاه‌ها امروز علاقه‌مندند دقتشان را افزايش بدهند، دقت در توليد، دقت در تامين ، دقت در توزيع. همه علاقه‌مندند هزينه‌هايشان را كاهش دهند تا بتوانند رقابت‌پذيري بيشتري را در سازمان‌شان نهادينه كنند. سازمان‌ها خواهان كاهش هزينه در همه حلقه‌ها چه از تامين‌كنندگان، حمل‌كنندگان، حلقه‌‌هاي خدماتي كه به آنها مي‌دهند، مثل نگهداري و تعميرات، حلقه‌هايي كه لجستيك را پشتيباني مي‌كنند و بخش توزيع و خدمات بعد از فروش به مشتريان مي‌باشند. اگر در هر كدام از اينها هزينه‌ها كاهش پيدا بكند آنها مي‌توانند كيفيت را افزايش دهند و اين را توامان مي‌خواهند يعني افزايش دقت، كيفيت و كاهش هزينه همزمان مدنظر اين سازمان‌هاست، علاقه‌مند به كاهش زمان چرخه هستند. از وقتي كه مشتري سفارش مي‌‌دهد تا زماني كه پاسخ مي‌دهي چقدر طول مي‌كشد. قابليت اطمينان، يعني احتمال موفق عمل كردن سازمان است چقدر موفق عمل بكند تا اولين خروجي و اولين محصول قابل قبول باشد. قابلبت در دسترس، بودن چند درصد آمادگي عمل كردن در شركت را داريم. يك روز مي‌‌گويند انباردار نيست يك روز مي‌گويند ماشين نيست يك روز مي‌گويند پول نيست اينها مشكلات قابليت در دسترس بودن را كاهش مي‌دهد. آماده به كار بودن يعني همه عوامل را در زنجيره به طوري منظم بكنيم كه بتوانيم به موقع عمل كنيم. نكته آخر درجه انعطاف‌پذيري است. در سازمان‌هاي سنتي تغيير محصول سال‌ها ممكن است طول بكشد، ولي در زنجيره‌هاي تاميني كه چابكي را در خودشان نهادينه كرده‌اند كمتر از 24 ساعت محصول جديد را مي‌توانند وارد بازار كنند. در صنايع و سازمان‌هاي پيشرفته دنيا، طوري خودشان و شركاي زنجيره‌اشان را تربيت كرده‌اند كه كمتر از 48 ساعت محصول جديد را شناسايي، تامين، طراحي و توليد و توزيع مي‌كنند، براي اينكه بتوانند بازارهايشان را حفظ بكنند. امروز نگراني در بازارهاي بين‌المللي ماندگاري است نه سود ولي ما هنوز در بنگاه‌هايمان دغدغه سودآوري وجود دارد دغدغه ماندگاري خيلي جدي نيست اگر ما اين دغدغه‌ها را ايجاد كنيم حتما توسعه زنجيره‌هاي تامين را به همراه خواهد داشت.»
وزيراموربازرگاني در ادامه سخنانش به اين موضوع اشاره كرد كه هر سازماني بايد ماموريت اصلي خود تعريف كند كه رقابت‌پذيري چيست، آن را تقويت كند و روي آن تمركز كند و برونسپاري را براي بقيه مجموعه‌ها انجام بدهد كه بتواند دقت را افزايش بدهد و هزينه را پايين بياورد. وي از مالكيت به عنوان مشكل فرهنگي در كشورمان ياد كرد اينكه هر سازماني بخواهد يك ماموريتي انجام بدهد مي‌خواهد مالك بشود و اين فرهنگ بايد اصلاح شود. ايشان دومين مشكل را سبك كردن سازمان عنوان كرد اينكه سازمان اگر سنگين باشد نمي‌تواند در مقابل انعطاف‌هايي كه لازمه ماندگاري در بازار است را داشته باشد، سازمان بايد بتواند به سرعت خودش را تغيير و تطبيق بدهد. وقتي سازماني بزرگ مي‌شود ساختارش را گسترده‌ مي‌كند كارمند بيشتري جذب مي‌كند، كارمند بيشتر يعني بروكراسي بيشتر و توسعه سازمان و ديگر نمي‌توانيم تغيير كوچكي در سازمان انجام بدهيم. زنجيره‌هاي تامين از اينگونه توسعه سازمان‌ها جلوگيري مي‌كند. خيلي از سازمان‌ها كه در سطح بين‌المللي فعاليت مي‌كنند حجم بالايي از تجارت را انجام مي‌دهند، ستادهاي آنها كمتر از 100 نفر است . تامين‌كنندگان بسيار زيادي دارند ولي مديريت يكپارچه دارند، در عين حالي كه برون سپاري را انجام داده‌اند ولي نظم در سازمان بيشتر شده‌است، اين از ويژگي‌هاي زنجيره تامين مي‌باشد اگر ما بتوانيم در بنگاه‌هايمان ايجاد كنيم حتما مي‌توانيم در صحنه‌هاي بين‌المللي سهم بيشتري را از آنچه كه امروز داريم، داشته باشيم.
وزير امور بازرگاني درخصوص مشكل سازمان‌هاي سنتي، گفت: «نگراني در كشور ما اين است كه كارهاي بزرگ را با سازمان‌هاي سنتي مي‌خواهيم انجام بدهيم و اين نمي‌شود. شما مطالعه بكنيد، بعضي شركت‌هاي ما زنجيره را ايجاد كردند ولي ويژگي‌هاي زنجيره را ايجاد نكردند. هنوز هر جايي كه مي‌رويد مملو از كالا و نيرو و خدمات و هزينه‌هاي بالا و دقت پايين و بدقولي‌هاي به مشتري و بي‌توجهي و... اين نمي‌شود زنجيره، تعريف زنجيره اين نيست كه ما بعضي از كارها را به تامين‌كنندگان بدهيم، آنها به دنبال ما بدوند و ما هم به دنبال آنها. تنهاكسي كه متضرر مي‌شود و هزينه‌ها را پرداخت مي‌كند مشتري است. زنجيره مي‌گويد هر ارزشي كه به وجود مي‌آيد بايد با توجه به نياز مشتري صورت گيرد و هرچيزي كه ارزش افزوده براي مشتري ايجاد نمي‌كند بايد از سازمان خارج شود. حمل‌و نقل‌هاي اضافي، پرسنل اضافي، سازمان‌هاي اضافي، ساختارهاي گسترده، مواد اوليه و موجودي‌هاي فروش نرفته‌اينها اثربخش نخواهد بود و اينها نمي‌تواند به عنوان يك زنجيره تاميني كه ما در انجمن تعريف مي‌كنيم باشد. ما بايد اينها را ايجاد كنيم و علت اينكه‌ايجاد نشده، نبودن دانش اين موضوع در سازمان‌هاست. حساسيت به مشتري، كوتاه كردن كانال‌هاي لجستيكي، پايپلاين‌ها در مجموعه‌هاي ما خيلي طولاني است. مثلا امروز مواد غذايي، روغن نباتي توليد مي‌كند 100 تا 200 هزار تن 500 هزار تن ذخيره روغن خام داريم اگر امروز تغييراتي در قيمت جهاني انجام بشود ما با تاخير مي‌توانيم اين را انجام بدهيم چون ما آنقدر ذخيره داريم كه معمولا سه ماه طول مي‌كشد تغييرات جهاني اعمال بشود. يعني اگر قيمت جهاني پايين بيايد قيمت داخلي ما هنوز بالاست و رقابت ما را مشكل مي‌كند نمي‌توانيم با نوسانات جهاني خودما راتطبيق بدهيم. در ارتباط با تامين‌كنندگان، ارتباط با توليدكنندگان شما در توليد لوازم خانگي، توليد خودرو ، توليد تجهيزات توليدي ماشين‌الات وارد مي‌شويد، هميشه با اين مسئله روبه رو هستيد. در عين حالي كه دارايي فراواني داريد ولي پول نداريد. تغييرات نسبت به محيط را كم كرديم براي همين است كه علاقه‌مند هستيم كه‌اينها را با قيمت بالاتري به بازار عرضه كنيم كه بتوانيم ريسك‌هايي كه قبلا انجام داده‌ايم پوشش بدهيم و اين را مشتري مي‌پردازد، اينها را بايد اصلاح كرد.»
وزير امور بازرگاني درخصوص اين موضوع كه بايد در مديريت سازمان‌هاي سنتي بازنگري شود گفت: «در سازمان‌هاي سنتي دقت و كيفيت پايين است، هزينه بالاست، ارتباط با تامين كنندگان مخرب است. نظام برنده - برنده حاكم نيست و معمولاماندگاري طولاني و برنامه‌ريزي نشده است. تغييرات مرتب تامين‌كنندگان، موجودي‌‌هاي بالا در سراسر زنجيره، قابليت اطمينان پايين، غيرقابل دسترس بودن، اينها ويژگي‌هاي يك سازمان كه امروزه بتواند در صحنه بين‌المللي رقابت بكند نيست. بايد در مديريت سازمان‌ها و در زيرساخت‌هايي كه براي توسعه در سطح كشور موردنيازاست بازنگري بشود. توجه به صادرات بدون توجه به حلقه‌هاي قبل از آن اصلا امكان‌پذير نيست. اگر ما علاقه‌مند به توسعه تجارت مثلا در كالاي فرش ‌باشيم كه سال‌هاي سال است كه رقابت‌پذيريم، امكان ندارد از تامين مواد اوليه، طراحي، توليد و مسائل رفاهي توليدكنندگان و نظام‌هاي توزيع به آن توجه نكنيم چرا كه اين فرش در حلقه آخرش دچار آسيب خواهد شد. نگاه به بخش بازرگاني بدون توجه به زنجيره‌ها كار عبثي است. هر سال اين پول مي‌آمد و مي‌رفت، ولي اين كشاورز گله مند بود، امروز ديگر گله‌مند نيست. حتما ما سال آينده بايد نگران صادرات باشيم. چون نه تنها كسري توليد نداريم بلكه مازاد توليد هم خواهيم داشت، چون نظام فشاري تبديل به كششي شده است. امروز اين نظام پذيرفته شده و گندم از زمين‌ها كشيده مي‌شود و ما بايد به بازارهاي بين‌المللي هدايت كنيم. هيچ كدام از اين حلقه‌ها را نمي‌توانيم تنها در نظر بگيريم. نظام‌هاي فشاري در بازارهاي بين المللي امروز پاسخگو نيست. ما نمي‌توانيم كالايي را توليد كنيم و به زور به فروش برسانيم. در كشور مي‌تواني چنين نظامي را حاكم كني ولي در بازار بين‌المللي اين قاعده حاكم نيست. در بازار بين‌المللي سازمان‌هايي كه توانستند زنجيره‌هايشان را منسجم، برنامه‌ريزي و با ويژگي‌هايي كه يك زنجيره بايد داشته باشد ايجاد كرده‌اند.»
وزير بازرگاني در ادامه سخنانش گفت:«بايد اين فرهنگ در داخل كشور ايجاد شود. نظام‌هاي فشاري بازار بايد به نظام‌هاي كششي تبديل بشود. الان اگر يك نيازي به مشتري داشته باشيم بايد به خرده فروش بگويد خرده فروش به عمده فروش و عمده فروش به توزيع كننده و توزيع كننده به كارخانه بدهد و كارخانه حالا بايد برود در بروكراسي اداري تا ببيند طراحي مجدد مي‌تواند بكند و بعد تامين مواد بكند و تامين منابع مالي بتواند صورت بگيرد، همين سيكل را بايد طي بكند تا به دست مشتري برسد. گاهي وقت‌ها بيشتر از يك سال هم طول مي‌كشد، اما با محوريت و فناوري اطلاعات كه در زنجيره‌ها فعال است اين نياز مشتري كمتر از چند ثانيه به دست توليدكننده مي‌رسد. چون سلسه مراتب بر آن حاكم نيست. نياز كه مطرح مي‌شود هم توزيع كننده مي‌بيند هم توليدكننده، طراح، تامين‌كننده مواد اوليه و به‌اين دليل است كه مي‌تواند در بازارها حضور پيدا بكند. امروز مشتري رنگ قرمز را در بازارها نمي‌پسندد ما به‌طورسنتي قرمز توليدمي‌كنيم و وقتي كه وارد بازار مي‌شود، قيمتش پايين مي‌آيد، چون مشتري ندارد. همين مواد اوليه وكار اگر متناسب با نياز مشتري از نظر ابعاد، سايز، كيفيت رنگ طراحي شده بود حتما كالايمان فروش داشت. اينها در زنجيره رعايت مي‌شود و در سازمان‌هاي سنتي رعايت نمي‌شود.»
دكتر ميركاظمي در انتهاي سخنانشان پس از تشكر از دست‌اندركاران برگزاري دومين كنفرانس لجستيك و زنجيره تامين اظهار داشتند: «من پيشنهاد مي‌كنم اسم انجمن را مثل خيلي از انجمن‌هايي علمي كه با نام لجستيك شروع مي‌شوند به «لجستيك و زنجيره تامين» تغيير دهند. خواهشمندم كه انجمن در اين زمينه حتما كاركند و اين پيشنهاد را در انجمن مطرح كند كه نام انجمن را به لجستيك و زنجيره تامين تغيير دهند. اگر انجمن به اين نام پيشنهادي تغيير كند مي‌تواند پوشش بيشتري به موضوعات ومسائل بدهد. هم از اعضاي انجمن و هم از عزيزاني كه اين كنفرانس را حمايت كردند تشكر مي‌كنم. اميدواريم كه با برگزاري اين نشست‌ها كه دوسال يكبار است و آموزش‌هاي كوتاه‌تري كه انجمن ان‌شاءا... مي‌بايستي به آن بپردازد، اين آموز‌ش‌هاي كاربردي، مختص صنايع و بنگاه‌هاي مختلف كشور بوده و ما مي‌توانيم اين دانش را در كشور توسعه بدهيم و اميدواريم يك روزي بتوانيم اين دانش را در كشور توسعه بدهيم و اميد است كه هزاران هزار نفر از كساني را كه با اين دانش آشنايي دارند را دركشور در بنگاه‌هاي اقتصادي فعال ببينيم.»
آقاي دكتراكبري جوكار، دبير دومين كنفرانس ملي لجستيك و زنجيره تامين پس از خيرمقدم به شركت كنندگان در كنفران گفت: «بسيار خوشحال هستيم كه‌اين فرصت براي ما پيش آمد كه دومين كنفرانس ملي لجستيك و زنجيره تامين را برگزار كنيم. كنفرانس اول بسياري از شما تشريف داشتيد كه2 سال پيش برگزار شد اولين كنفرانس و تجربه بود نهادهايي كه بايد مامور برگزاري اين برنامه‌ها باشند به آن صورت وجود نداشت و با همت موسسين انجمن لجستيك ايران كنفرانس اول به خوبي برگزار شد و خيلي موفقيت آميز بود و بهانه‌اي شد كه كنفرانس دوم هم برنامه ريزي شود. انجمن لجستيك ايران تنها نهادي است كه در زمينه لجستيك به صورت ملي فكر و كار مي‌كند. اين كنفرانس نسبت به كنفرانس اول ويژگي‌هاي خاص خود را دارد، هم از نظر كيفيت و هم از نظر تعداد و تخصصي بودن مقالات. در كنفرانس اول طيف وسيعي از مباحثي كه مرتبط با مديريت، مهندسي صنايع، لجستيك و زنجيره تامين بود و در كنفرانس دوم بحث‌ها يك مقدار تخصصي‌تر شده، شناخت نسبت به ‌اين كنفرانس بيشتر شده و افرادي كه به صورت تخصصي در زمينه لجستيك كار مي‌كنند،كنفرانس را محلي براي ارائه مطالب خودشان مي‌دانند.
به هرحال، اميدواريم اين كنفرانس كنفرانس مفيدي براي شما باشد و بتوانيد اهدافي كه از برگزاري اين كنفرانس به آن اهداف دسترسي پيدا كنيد و از نظر علمي بتواند قدم ديگر در جهت اعتلاي علم لجستيك در كشور باشد . براي اينكه باب بحث در زمينه كنفرانس باز بشود .

حلقه مفقوده لجستيك در مديريت زنجيره تامين كالا و خدمات در كشور
دكتر جوكار، طي مقدمه‌اي در زمينه بحث لجستيك و اهميت آن در مباحث كشور گفتند: «هميشه‌ اين سوال براي ما مطرح است كه بحث مديريت زنجيره تامين چرا ايجاد شده و مديريت زنجيره تامين چيست؟ بحث لجستيك و زنجيره تامين بحث گسترده‌اي است و در سازمان‌ها اين بحث مطرح است كه منبع ايجاد بحث مديريت زنجيره تامين كجاست؟ سازمان‌ها و كارخانه‌هاي بزرگ بعد از جنگ دوم جهاني شد و گسترش پيدا كرد و شركت‌ها و سازمان هايي بودند كه يكپارچگي عميق و كامل داشتند. بسياري از سازمان‌ها به‌اين معنا كه از ابتدا براي تامين مواداوليه و مباحث مربوط به معادن هست تا توليد و خدمات پس از فروش همه در اختيارخودشان بود. شركت فورد چنين ساختاري داشت ؛ از معادن سنگ، زغال سنگ و فولاد و تهيه قطعات و بعد مونتاژ و خدمات و توزيع الي آخر. چنين ديدگاهي، مشكلاتي را براي سازمان‌ها ايجاد مي‌كرد. اين سيستم مشكلات اجتماعي ايجاد كرد و مشكلات مربوط به برخورد و سنديكاهاي كارگري و مسائلي از اين قبيل كه اگر در قسمتي مشكلي پيش بيايد اين مشكل به همه قسمت‌ها منتقل مي‌شود را داشت.»
وي در خصوص توانايي محدود مديريت گفت:«مديريت معمولا در يك قسمت مي‌تواند تخصص و اشراف كامل به يك موضوع داشته باشد. ارتباط تجاري اجباري و غيربهره‌ور بين حلقه‌ها كه هر يك از حلقه‌ها هر چه توليد كنند مشتري دارند با هر هزينه‌اي با هر كيفيتي . هر كدام از اين حلقه‌ها به هر دليلي از بين برود در واقع سيستم از بين مي‌رود و به خاطر چنين مشكلاتي در واقع سازمان‌ها به ‌اين سمت رفته‌اند كه از ميان تمام كارهايي كه انجام مي‌دهند بيايند و آن كار اصلي را كه بهتر از ديگران مي‌توانند انجام بدهند، خوب انجام بدهند و مهم است آن را براي خودشان نگه دارند و بقيه فعاليت‌ها را از خدمات ديگر سازمان‌ها استفاده كنند. اين معنا درواقع در ذهن مديريت جاي گرفته يعني دنبال كارهايي برويم كه خوب بلديم و مهم هستند و بقيه كارها را به ديگران بدهيم. با اين تفكر و ايده كم‌كم سازمان‌ها اجزايي را كه جزو كارهايشان نبود از خودشان جدا كردند و در واقع فعاليت‌ها را به ديگران سپردند و برون‌سپاري كردند. شركت‌هايي كه به صورت تخصصي مي‌توانند روي فعاليت‌ها كار بكنند يك يا چند فعاليت اساسي را براي خودشان نگه دارند و آن را به عنوان سعي كردند حفظ كنند و توسعه بدهند . يك همچينن سيستمي مشكلات خاص خودش را داشت و درست است كه ديگر آن 5 يا 6 مشكل ديگر وجود نداشت و از خدمات ديگران استفاده مي‌كردند، اما مشكل ديگري پيدا شد و آن عدم يكپارچگي و عدم هماهنگي بين اين حلقه‌ها بود. وقتي اين جداسازي انجام شد، حالا بحث اين پيش آمد كه چگونه مي‌توان عدم يكپارچگي و تفرقه را كنترل كرد؟ در اينجا بحث مديريت زنجيره تامين به فكر صاحبان صنايع و اساتيد دانشگاه‌ها رسيد و در واقع گفتند كه ما بدون اينكه يك سيستم كامل كه در اختيار داشته باشيم بياييم از ابزار و امكاناتي استفاده كنيم كه ضمن اينكه از هم جدا هستيم، ولي باهم همكاري داشته باشيم. آن وقت كار با كيفيت بهتر هزينه كمتر، سرعت بيشتر انجام مي‌شود اين ايده‌اي بودكه درزمينه مديريت زنجيره تامين وجود داشت. در چنين سيستمي بايد حلقه‌ها، حلقه‌هاي قوي باشند تا زنجيره خوب كار بكند. تمام اين اجزا بايد بتوانند خوب عمل كنند يكي از فعاليت‌هايي كه در اين حلقه وجوددارد و بايد انجام بشود در مديريت زنجيره تامين فعاليت‌هاي لجستيكي هست اگر فعاليت‌هاي لجستيكي در اين حلقه درست انجام نگيرد كل حلقه‌ها با مشكل مواجه مي‌شود. ايده مديريت زنجيره تامين اين است كه بايد در سازمان‌ها و نهادهايي كه فعاليت‌هايشان لجستيكي است، حلقه‌هايي درست كنيم كه اين حلقه‌ها هركدام تخصص در كارشان داشته باشند و به بهترين نحو كارشان را انجام بدهند.»
آقاي اكبري جوكار با بيان اينكه ما مشكلات اساسي در زمينه حلقه لجستيك در زنجيره تامين كالا در كشور داريم، اين مشكلات مربوط به لجستيك در داخل كشور را از سه ديدگاه سخت‌افزاري و نرم‌افزاري و سازمان‌افزاري مطرح كردند و ادامه داد: «از نقطه نظر سخت‌افزاري ما مشكلات زيادي داريم از جاده‌ها و امكانات حمل و نقل وجود دارد. در زمينه نرم‌افزاري، در زمينه آموزش لجستيك در حد بسيار پاييني هستيم كمتر دانشگاهي به صورت تخصصي در بحث لجستيك فعاليت مي‌كند، خوشبختانه ‌اين مسئله كم كم گسترش پيدا مي‌كند. در زمينه سازمان‌افزار يعني شركت‌ها و سازمان‌هايي كه كارشان فعاليت لجستيكي باشد هيچ دليلي ندارد كه سازمان‌ها، صنايع و كارخانه‌هاي ما فعاليت‌هاي لجستيكي‌شان را خودشان انجام بدهند. اين امكان وجود دارد كه فعاليت لجستيك حتي لجستيك داخلي در يك سازمان را شركت‌هاي ديگر سپرد و از آنها كار خواست تا با كيفيت بهتر كار صورت پذيرد. در ساير كشورها شركت‌ها و سازمان‌هايي وجود دارد كه فعاليت‌هاي لجستيكي انجام مي‌دهند. آنها سيستم‌انبارداري، حمل ونقل، نگهداري و امور برنامه‌ريزي و فعاليت‌هاي لجستيكي دارند. متاسفانه‌اين شركت‌ها در كشور ما بسيار محدود و بسيار سنتي هستند كه با توجه به چشم انداز گسترده‌اي كه داريم قابل قبول نيست. ما در زمينه سازمان‌افزار در مباحث لجستيكي در كشور با مشكل روبه‌رو هستيم. اصلاح و توسعه حلقه لجسيتك در كشور بايد صورت گيرد همان حلقه‌اي كه در سيستم زنجيره تامين خوب كار نمي‌كند. اين امر باعث ايجاد كار و اشتغال و كارآفريني در كشور ميَ‌شود و كه مسئولين و دولت درگير آن هستند. ما بايد به سمت توسعه سازمان‌هايي برويم كه در زمينه لجستيك فعال هستند، چه از نظر شركت‌هاي مشاوره‌اي كه تخصص واقعي در زمينه لجستيك داشته باشند و چه در زمينه آموزش و همچنين سازمان‌هايي كه فعاليت‌هاي لجستيكي را اجرا مي‌كنند.»
وي با بيان سه جايگاه كه نقش اساسي در زمينه لجستيك كشورمان دارند، گفت: «1. دانشگاه‌ها، دوره‌هاي كارداني كارشناسي و كارشناسي ارشد در زمينه لجستيك توسعه داده شود كه كمك وزارت علوم را مي‌خواهد.
2. بانك ، بانك‌ها خيلي مي‌توانند موثر باشند در جهت روان‌سازي جريان مالي در زنجيره تامين بايد كار بشود كه در حال حاضر بسيار مشكلات دارد
3. دولت ، دولت اساسي‌ترين بخشي است كه بايد روي اين قضيه فكر بكند وفعاليتي است كه كار اساسي براي آن نشده و وزارت بازرگاني كه متولي زنجيره كالا در كشور است، نقش اساسي دارد. خوشبختانه با حضور آقاي ميركاظمي در وزارت بازرگاني تسلط و اشرافي كه‌ايشان به مباحث لجستيك و زنجيره تامين دارند از اين جهت نگراني ما رفع شده است. وزارت صنايع، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت راه و ترابري و ... مي‌توانند در اين مقوله راهگشا باشند.»
وي در اين خصوص گفت:" در ابتداي اين كنفرانس پيشنهاد شد كه يك شوراي عالي لجستيك در سطح كشور با حضور وزراي مربوطه تشكيل شود. متاسفانه در هر جلسه و برنامه در زمينه چشم انداز 20 ساله كشور و اينكه در مورد همه چيز بحث مي‌شود غير از مبحث لجستيك، در صورتي كه اگر اين مسئله در كشور حل نشود اين حلقه‌اي كه واقعا ناقص است در كشور مشكلاتش رفع نشود به آن اهداف چشم انداز 20 ساله دسترسي پيدا نخواهيم كرد". ايشان، هدف از تشكيل اين كنفرانس را چنين عنوان كرد: «بايد راهكارهايي به مسئولين كشور داده بشود اين كنفرانس با اهداف مختلفي برگزار شده كه يكي از ساده‌ترين اهدافش اين است كه شما كارخانه‌داران و صاحبان صنايع و دانشگاه‌هي‌ها و اهل فن و .. در اينجا جمع بشويد و با هم ارتباط بر قراركنيد و همديگر را بشناسيد و يكي ديگر از اهداف ما اين بوده كه آخرين دستاوردهاي لجستيك در سطح كشور را به سمع و نظر سايرين برسانيم ما در اين كنفرانس دو تيپ مقاله داريم يك‌سري مقالات دانشگاهي هستند و در سه سالن برگزار مي‌شود و يكسري پنل‌هاي تخصصي هستند. پنل تخصصي خودرو داريم كه جاي دارد از شركت ايران خودرو و شركت سايپا وكارشناسان هر دو شركت كه در اين كنفرانس شركت دارند و مقالاتي هم ارائه كرده‌اند تشكر كنم. پنل بازرگاني داريم كه به صورت خاص در زمينه مسائل بازرگاني صحبت مي‌كند. پنل حمل و نقل و پنل آموزشي داريم كه پنل‌هاي تخصصي هستند كه در آنجا مقالاتي ارائه خواهد شد.»
آقاي مهندس جابر انصاري - دبير انجمن لجستيك ايران پس از خوشامدگويي به حضار، متن نامه‌ تبيين نظرات انجمن براي آقاي رياست جمهوري را قرائت كرد كه اهم خلاصه آن عبارت است از:
«چشم‌انداز 20 ساله كه مطابق آن استراتژي صنعتي كشور مبتني بركسب سهم بيشتر از بازارهاي بين‌المللي افزايش ارزش افزوده داخلي و اشتغال مي‌باشد و حركت دولت جناب آقاي دكتر احمدي‌نژاد در راستاي نهادينه نمودن عدالت اجتماعي به عنوان يكي از بنيادي‌ترين اهداف، مبين اين امر است. شكي نيست كه بارزترين مسئله‌اين امر در توانمندي اقتصادي آحاد مردم متجلي مي‌گردد. بازده سرمايه از كليدي‌ترين شاخص جريان سرمايه است كه متاسفانه هم اينك در كشورمان عمدتاً از طريق افزايش قيمت، فروش دنبال مي‌گردد. حال آنكه مي‌توان بدون افزايش قيمت فروش كالا يا خدمات بازده سرمايه را افزايش داد. اگر :
1. قيمت تمام شده كاهش يابد، از طريق بهره‌وري سرمايه
2. دفعات گردش سرمايه افزايش يابد، از طريق پويايي سرمايه
در كشور ما هم اكنون بخش عمده و درصد قابل توجهي از قيمت تمام شده كالا در قياس با استانداردهاي جهاني صرف هزينه‌هاي مازاد لجستيك مي‌گردد. چرا كه اولا فعاليت‌هاي لجستيك درون فرايندهاي توليدي به طور بهينه مديريت نمي‌گردند و ثانيا فعاليت‌هاي لجستيك برون سازماني اعم از ورودي in bound و خروجي out bound به واسطه عدم شكل‌گيري صحيح و جامع زنجيره‌هاي تامين و حلقه‌هاي لجستيك از هم افزايي لازم برخوردارنيستند. عدالت اقتصادي به عنوان بارزترين جلوه عدالت زماني محقق خواهد شد كه هزينه‌هاي مازاد لجستيك در جابه جايي و انتقال نيروي انساني، مواد، كالا، اطلاعات، پول و انرژي به طور موزون و متوازن كاهش يابد و اين مهم نيز جز بانگاه جامعه و مديريت كلان نسبت به شكل‌گيري صحيح زنجيره‌هاي تامين حاصل نخواهدگشت. به ديگر بيان بايد به استقرار صحيح و كامل فرايندهاي لجستيك و شكل‌گيري زنجيره‌هاي تامين، نرخ بازدهي سرمايه در توليد افزايش خواهد يافت بي‌آنكه نرخ فروش بالا رود و نيز موجب مي‌شود تا سرمايه به سمت توليد جذب گردد، رقابت‌پذيري توليد افزايش يابد، فشار طبيعي برنرخ كارمزد بانكي همواره حفظ گردد، نرخ تورم به طور طبيعي و تحت فشار كاهش نرخ كارمزد بانك كاهش يابد و در نتيجه افزايش گردش سرمايه و كالا اشتغال به نحو طبيعي رونق گيرد. آرزوهاي به حق و شايسته ملت ايران چون دولت الكترونيك، تجارت الكترونيك، رقابتي شدن محصولات جهت حضور در بازارهاي صادراتي و بين‌المللي كاهش وابستگي اقتصاد كشور به فروش مواد خام و جايگزيني آن با فروش محصولات و فراورده‌هاي واجد ارزش افزوده بالا، توسعه پايدار و سازگار با محيط زيست و مهمتر از همه بدل گرديدن به الگوي رفاه و عدالت در منطقه بدون نگاه ويژه و درخورمقولاتي چون لجستيك و زنجيره‌هاي تامين محقق نخواهد گرديد. »
در ادامه آقاي اكبري جوكار با ذكر تاريخچه مختصري از انجمن لجستيك، به بيان ساختار و فعاليت‌هاي انجمن پرداخت و همچنين از موسسين انجمن كه از اساتيد دانشگاه‌ها مي‌باشند تشكر و قدرداني كرد و گفت: «انجمن لجستيك ايران يك انجمن علمي است كه اعضاي هيئت مديره و بازرس انجمن در پايان اولين كنفرانس ملي در 26 و27 بهمن ماه 1383 بود، انتخاب شدند.» وي در پايان سخنراني به بيان فهرست و اسامي اعضاي هيئت مديره انجمن و اهم فعاليت‌هايشان به طور مختصر پرداخت.
در اختتاميه دومين کنفرانس ملي لجستيک وزنجيره تامين نيز در بيانيه‌اي اهداف اين کنفرانس اهتمام و توجه اساسي به اهميت، ضرورت و نقش لجستيک و زنجيره تامين در توسعه کشور و تحقق اهداف آرماني کمال جويي و رفاه عمومي جامعه چنين عنوان شد:
- بستر‌سازي تعامل فعال و موثر حوزه‌هاي سياستگذاري، اجرايي وپژوهشي
- معرفي آثار پژوهشي و آموزشي
- ارائه نظرات مسئولين، خبرگان و پژوهشگران موثر در لجستيک و زنجيره تامين مي‌باشد.
  پس از گذشت سال‌ها تجربه و مطالعه در علوم لجستيک و زنجيره تامين وتبيين نقش اساسي آن در توسعه و پايداري کشور، پوشيده نيست، که عزم ملي و هميت در تمام عرصه‌هاي منجر به بهبود و توسعه اساسي لجستيک و زنجيره تامين به منظور افزايش بهره وري و رقابت پذيري بنگاهي و ملي يک کشور است. اين ضرورت با توجه به جايگاه نظام جمهوري اسلامي ايران بر اساس مباحث ايدئولوژيکي، موقعيت خاص جغرافيايي در منطقه و جهان و نيز فرصت‌ها و محدوديتهاي بين المللي و توان بالقوه مادي و معنوي کشور در رقابت جهاني دو چندان مي‌گردد.
  بنابراين در راستاي تحقق اهداف سند چشم انداز 20 ساله و نيز اهميت، ضرورت و نقش لجستيک و زنجيره تامين در اهداف توسعه اي کشور، ستاد برگزاري کنفراس و انجمن لجستيک ايران، اساتيد و صاحبنظران شرکت کننده، بيانيه دومين کنفرانس ملي لجستيک و زنجيره تامين تنظيم شده در 10 بند را به شرح ذيل اعلام مي‌كند:
1. هماهنگ‌سازي قوانين و مقررات، از جمله قانون کار در حمايت از الزامات برون‌سپاري جهت تسهيل تشکيل زنجيره‌هاي تامين کارامد واثر بخش.
2. توسعه منابع سخت افزاري، نرم افزاري و سازمان‌هاي متخصص در ارائه خدمات لجستيک جهان تراز و تخصيص اعتبارات وتسهيلات لازم از سوي مراجع ذيربط.
3. توسعه رشته‌هاي علمي در زمينه لجستيک وزنجيره تامين در سطح کارداني، کارشناسي و کارشناسي ارشد ودکتري
4. برنامه ريزي سالانه بر اساس برنامه پنج‌ساله چهارم توسعه با توجه به نقش کليدي لجستيک و زنجيره تامين در دستيابي به اهداف چشم انداز 20 ساله کشور.
5. توسعه زير ساخت‌هاي لازم به منظور تسهيل جريان‌هاي مالي و اطلاعاتي و فيزيکي در راستاي ساماندهي زنجيره‌هاي تامين کالا و خدمات در کشور.
6 . بهره گيري از تجربيات موثر ناشي از همکاري دانشگاه و صنعت در زمينه لجستيک و گسترش اين همکاري به منظور ارتقاي رقابت پذيري زنجيره‌هاي تامين به منظور تقويت اقتصاد ملي.
7. باز مهندسي فرايندهاي لجستيکي و نظام بازرگاني بالاخص شبکه‌هاي توزيع در کشور به منظور بهينه‌سازي موجودي‌ها و گردش نقدينگي و افزايش قابليت اطمينان، انعطاف پذيري و سرعت ارائه خدمات و کاهش قيمت تمام شده کالا و خدمات.
8 . توسعه و ترويج دانش و فرهنگ اعتماد‌سازي و همياري شرکاي زنجيره‌هاي تامين به منظور ايجاد روابط برنده - برنده با هدف افزايش کارايي و اثربخشي زنجيره‌هاي تامين.
9. حمايت از انجمن لجستيک ايران در راستاي توسعه دانش و کاربرد لجستيک و مديريت زنجيره تامين توسط بخش خصوصي، عمومي و دولتي.
10. تشکيل نهادهاي دولتي و اجتماعي به منظور توسعه مفاهيم لجستيک و نهادينه‌سازي کاربرد آن در کشور از آن جمله نهادهايي چون شوراي عالي سياست‌گزاري لجستيک، کميسيون تخصصي لجستيک در مجلس شوراي اسلامي، مرکز ملي لجستيک و زنجيره تامين در نهاد رياست جمهوري و تعيين روز ملي لجستيک در تقويم سالانه.
11. برگزاري کنفرانس لجستيک و زنجيره تامين به صورت منظم و حداقل يک کنفرانس دو سالانه و برگزاري نمايشگاه‌هاي بين المللي لجستيک در کشور، به منظور انتقال تجربيات و يافته‌هاي بخش‌هاي مختلف کشور اعم از ارکان دولتي، بخش خصوصي فعال، دانشگاه‌ها و مراکز و موسسه‌هاي پژوهشي و آموزشي مورد تاکيد شرکت کنندگان قرار گرفت.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
شناسنامه
سرمقاله
پرونده ماه
گزارش
اقتصادي
خودروسازي ايران
مديـريتي
فني مهندسي
چكيده پايان‌نامه
معرفي كتاب